Kavram rehberi
Yayın: 11 Temmuz 2026
10 dk okuma
AGNO, GANO, GPA, CGPA, YANO: not ortalaması terimleri tek tabloda
Transkriptinde GANO yazıyor, burs formunda AGNO istiyorlar, Erasmus başvurusunda GPA soruyorlar, yurt dışı sitesi CGPA diyor — bir de bazı üniversitelerin YANO/DNO'su var. Hepsi aynı şeyin farklı adı mı, yoksa gerçekten farklı ortalamalar mı? Bu rehber beş terimi tek karşılaştırma tablosunda eşleştiriyor; dönem–genel ayrımını, Türkçe–İngilizce karşılıkları ve formülleri örneklerle netleştiriyor.
Kısa cevap: beş terim tek tabloda
Kısa cevap
Bu terimler iki eksende ayrışır: kapsam (tek dönem mi, tüm öğrenim mi) ve dil (Türkçe mi, İngilizce mi). GANO/YANO/DNO genelde bir dönemi, AGNO tüm dönemleri kapsar. İngilizce karşılıkları GPA (dönem/genel) ve CGPA (kümülatif = AGNO). Hepsi kredi ağırlıklı, 4'lük sistemdedir. Kesin adlandırma üniversiteye göre değişir.
Not ortalaması terimleri — kapsam, dil ve karşılık eşlemesi
| Kısaltma | Açılımı | Kapsam | İng. karşılık |
| DNO | Dönem Not Ortalaması | Tek dönem | Semester GPA |
| YANO | Yıl Ağırlıklı Not Ortalaması | Tek yıl / dönem | Year / Term GPA |
| GANO | Genel Ağırlıklı Not Ortalaması | Çoğu okulda dönem* | GPA |
| AGNO | Ağırlıklı Genel Not Ortalaması | Tüm öğrenim (kümülatif) | CGPA |
| GPA | Grade Point Average | Dönem veya genel | — |
| CGPA | Cumulative GPA | Tüm öğrenim (kümülatif) | — |
*Adlandırma tuzağı: Bazı üniversiteler "GANO"yu genel/kümülatif anlamında kullanır ve dönemlik ortalamaya YANO/DNO der. Yani harfler değil, okulunun yönetmeliğindeki tanım bağlayıcıdır.
Terimlerin tek tek tanımı
GANOGPAGenel Ağırlıklı Not Ortalaması. Yaygın kullanımda bir dönemin kredi ağırlıklı ortalamasıdır; bazı okullarda kümülatif anlamında da geçer.
AGNOCGPAAğırlıklı Genel Not Ortalaması. Başlangıçtan bugüne alınan tüm derslerin kredi ağırlıklı kümülatif ortalaması. Mezuniyet, burs ve onur bu değere bakar.
YANO / DNOTerm GPAYıl/Dönem Not Ortalaması. Yalnızca o dönemin derslerini kapsar, kümülatif değildir. Dönem performansını ölçmek için kullanılır.
GPA / CGPAGrade Point Averageİngilizce karşılıklar. GPA dönem veya geneli anlatabilir; CGPA açıkça kümülatiftir ve AGNO ile eşleşir. Yurt dışı başvurularında bu terimler kullanılır.
"Ağırlıklı" ne demek? Beş terimin de ortak paydası kredi (AKTS) ağırlığıdır: her dersin notu, kredisiyle orantılı olarak ortalamaya katılır. 6 kredilik bir dersin ortalamaya etkisi, 2 kredilik bir dersin üç katıdır. Bu yüzden "ağırlıksız" (basit) ortalama ile transkriptteki ortalama nadiren aynı çıkar.
Asıl ayrım: dönem mi, kümülatif mi?
Kısaltmaların harflerine takılmak yerine tek bir soruya odaklan: bu ortalama kaç dönemi kapsıyor? İki temel tür vardır:
- Dönemlik ortalama (DNO/YANO, çoğu okulda GANO): Yalnızca içinde bulunduğun dönemin dersleri. Kısa vadeli performansını gösterir; burs devamı ve şartlı geçme gibi kararlarda dönem ortalaması sık kullanılır.
- Kümülatif ortalama (AGNO/CGPA): Birinci dönemden bugüne kadar tüm dersler. Mezuniyet derecesi, onur/yüksek onur, yüksek lisans ve iş başvurularının baktığı asıl sayıdır.
Aracın Dönem AGNO sekmesi tek bir dönemin ortalamasını (DNO/YANO/GANO), Genel (CGPA) sekmesi ise önceki AGNO ile yeni dönemi birleştirerek kümülatif ortalamanı (AGNO/CGPA) verir.
Kısa cevap
Beşi de aynı formülü kullanır: Ortalama = Σ(ders kredisi × harf katsayısı) ÷ Σ(ders kredisi). Fark sadece hangi dersleri topladığındır — bir dönem mi, yoksa tüm öğrenim mi.
Diyelim bu dönem üç ders aldın. Katsayılar: AA=4, BB=3, CC=2 (standart YÖK ölçeği). Dönem ortalaman (DNO/GANO) şöyle bulunur:
Örnek dönem — kredi ağırlıklı ortalama (DNO/GANO)
| Ders | Kredi | Harf | Katsayı | Kredi × Katsayı |
| Matematik | 5 | AA | 4,0 | 20,0 |
| Fizik | 4 | BB | 3,0 | 12,0 |
| Tarih | 3 | CC | 2,0 | 6,0 |
| Toplam | 12 | — | — | 38,0 |
Dönem ortalaması = 38,0 ÷ 12 = 3,17. Şimdi bunu kümülatife (AGNO/CGPA) çevirelim: önceki AGNO'n 2,80 ve toplam 60 kredin varsa, yeni AGNO (2,80×60 + 3,17×12) ÷ (60+12) = (168 + 38) ÷ 72 = 2,86 olur. Yani parlak bir dönem, kümülatifi 2,80'den yalnızca 2,86'ya taşır.
Kendi AGNO ve CGPA'ni hesapla
Derslerini gir, kredi ağırlıklı dönem AGNO'nu ve hangi dersin ortalamanı çektiğini gör; sonra önceki ortalamanla birleştirip genel CGPA'ni bul.
Dönem AGNO Modunu Aç →
En sık karıştırılan tuzak: dönem yüksek, genel düşük
Benzersiz içgörü
"Bu dönem 3,50 yaptım ama genel ortalamam hâlâ 2,70" şikâyetinin nedeni kredi ataletidir. Genel ortalama, arkanda biriken tüm kredilerin ağırlıklı birleşimidir; yeni bir dönem bu yığının küçük bir dilimidir. 120 kredide 2,50 AGNO'n varsa, 30 kredilik 3,50'lik bir dönem seni ancak (2,50×120 + 3,50×30) ÷ 150 = 2,70'e çıkarır. İleri dönemlerde ortalamayı oynatmak, ilk dönemlere göre çok daha zordur — bu yüzden erken dönem notları kritiktir.
Bu ataletin pratik sonucu şudur: hedef bir AGNO'ya (ör. burs için 3,00) ulaşmak istiyorsan, kalan derslerde ne yapman gerektiğini önceden bilmek gerekir. Aracın Genel (CGPA) sekmesindeki hedef senaryo motoru, "AGNO'mu 3,00 yapmak için kalan 40 kredide ortalama kaç lazım?" sorusunu tersten çözer ve gerekirse "bu hedef kalan kredilerle imkânsız" uyarısı verir.
Sık sorulan sorular
GANO ile AGNO arasındaki fark nedir?
GANO çoğu okulda tek dönemin, AGNO tüm dönemlerin (kümülatif) kredi ağırlıklı ortalamasıdır. Ancak bazı üniversiteler GANO'yu genel/kümülatif anlamında kullanır. Harfe değil, okulunun yönetmeliğindeki tanıma bak.
GPA'nin Türkçe karşılığı nedir?
GPA "not ortalaması" demektir; GANO/AGNO'ya karşılık gelir. Dönemlik GPA ≈ GANO/YANO, kümülatif CGPA ≈ AGNO. Hepsi kredi ağırlıklı 4'lük sistemdedir.
YANO nedir, AGNO'dan farkı ne?
YANO (Yıl Ağırlıklı Not Ortalaması) tek bir yıl/dönemi kapsar, kümülatif değildir. AGNO ise tüm öğrenimi kapsar. YANO o yılın performansını, AGNO mezuniyet derecesini belirler.
CGPA nasıl hesaplanır?
CGPA = Σ(kredi × katsayı) ÷ Σkredi, tüm dönemler dahil. Yeni dönem eklenirken önceki AGNO ve toplam kredi, yeni dönemin ortalaması ve kredisiyle ağırlıklı birleştirilir.
Dönem ortalamam yüksek ama genelim neden düşük?
Genel ortalama tüm geçmiş kredilerin ağırlıklı birleşimidir. Yeni bir yüksek not, büyük kredi yığınını yavaş çeker. 120 kredide 2,50 varsa, 30 kredilik 3,50 dönem seni yalnızca 2,70'e taşır.
Metodoloji & kaynaklar. Bu yazıdaki formüller ve örnekler, kredi (AKTS) ağırlıklı ortalama tanımına (Σ(kredi×katsayı) ÷ Σkredi) ve standart YÖK harf-katsayı ölçeğine (AA=4 … FF=0) dayanır; NotHesabı'nın Dönem AGNO ve Genel (CGPA) modlarıyla birebir uyumludur. Terimlerin adlandırması (GANO'nun dönem mi genel mi olduğu dahil) üniversiteden üniversiteye değişir; kesin karşılık için kendi eğitim-öğretim yönetmeliğini esas al. Son güncelleme: 11 Temmuz 2026. Yazı bilgilendirme amaçlıdır.