APA mı, MLA mı? Hangi bölümde hangi atıf stili kullanılır? Karşılaştırma tablosu
Ödevin başında herkes aynı yere takılır: "Ben hangi stili kullanacağım?" APA ile MLA yalnızca isim farkı değildir; neyi vurguladıkları, metin içinde neyi gösterdikleri ve künyeyi nasıl dizdikleri tümüyle farklıdır. Bu rehber, bölümünüze göre doğru stili seçmenizi sağlayan bir karar tablosu ve iki stilin yan yana örneklerini sunar.
APA mı, MLA mı kullanmalıyım?
İki stil arasındaki seçim aslında keyfî değildir; bir bilim geleneğinin nasıl düşündüğünü yansıtır. Bunu anlamak, ezberlemek yerine mantığı kavramanızı sağlar. Aracımızın APA–MLA karşılaştırma bölümü de bu farkı özet halinde gösterir.
Temel felsefe farkı: yıl mı, sayfa mı?
APA (American Psychological Association) sosyal ve fen bilimleri için tasarlanmıştır. Bu alanlarda bilgi hızla eskir; bir bulgunun ne zaman yapıldığı kritik önemdedir. Bu yüzden APA metin içi atıfta hemen yılı verir: (Yılmaz, 2022). Okur "bu araştırma güncel mi?" sorusunu anında yanıtlayabilir.
MLA (Modern Language Association) ise edebiyat ve beşeri bilimler içindir. Bir romanı analiz ederken önemli olan yayın yılı değil, metnin hangi sayfasından alıntı yaptığınızdır. Bu yüzden MLA metin içinde sayfayı verir: (Yılmaz 45) — virgülsüz, yılsız.
Hangi bölümde hangi stil kullanılır? (karar tablosu)
Aşağıdaki tablo Türkiye'deki yaygın eğilimi gösterir. Bu bir genel yönelimdir, kesin zorunluluk değil; her üniversite ve enstitü kendi kılavuzunu belirleyebilir.
| Alan / bölüm | Yaygın stil | Neden |
|---|---|---|
| Eğitim, psikoloji, sosyoloji | APA 7 | Güncel araştırma vurgusu |
| İşletme, iktisat, kamu yönetimi | APA 7 | Sosyal bilim geleneği |
| Fen bilimleri (biyoloji, kimya) | APA / dergi stili | Yıl ve veri odaklı |
| Tıp, hemşirelik, sağlık | Vancouver / APA | Numaralı, yoğun atıf |
| Edebiyat, dil, dilbilim, çeviri | MLA 9 | Metin ve sayfa odaklı |
| Sanat, tiyatro, sinema | MLA 9 | Beşeri bilim geleneği |
| İlahiyat, İslami ilimler | İSNAD 2. Ed. | Türkiye merkezli, dipnotlu |
| Tarih | İSNAD / Chicago | Ayrıntılı künye, dipnot |
| Mühendislik, bilgisayar | IEEE | Numaralı köşeli parantez |
Kaynak: Türkiye'deki üniversite tez yazım kılavuzlarının genel eğilimi (temsilî derleme). Kesin stil için kendi bölümünüzün kılavuzunu esas alın.
APA vs MLA vs İSNAD: madde madde
| Ölçüt | APA 7 | MLA 9 | İSNAD 2. Ed. |
|---|---|---|---|
| Odak | Yıl (tarih) | Sayfa | Dipnot / metin içi |
| Metin içi | (Yılmaz, 2022) | (Yılmaz 45) | Dipnot numarası |
| Kaynakça başlığı | Kaynakça | Alıntılanan Eserler | Kaynakça |
| Başlıkta büyük harf | Yalnızca ilk kelime | Tüm önemli kelimeler | Tüm önemli kelimeler |
| Yazar adı | Baş harf (A.) | Açık ad (Ayşe) | Açık ad (Ayşe) |
| 3+ yazar (metin içi) | vd. | vd. | vd. |
| Yaygın alan | Sosyal/fen/sağlık | Edebiyat/dil | İlahiyat/tarih |
| Köken | ABD | ABD | Türkiye |
Stili seç, künye kendiliğinden gelsin
APA 7, MLA 9 ve İSNAD sekmeleri arasında geçiş yapın; aynı kaynağın künyesini üç stilde de anında görün. Metin içi atıf da birlikte üretilir.
Kaynakça Oluşturucuyu Aç →Aynı kitap, üç stil (yan yana örnek)
Farkı en iyi tek bir örnek gösterir. Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sını üç stilde yazalım:
| Stil | Kaynakça girdisi |
|---|---|
| APA 7 | Dostoyevski, F. (2019). Suç ve ceza (E. Altay, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. |
| MLA 9 | Dostoyevski, Fyodor. Suç ve Ceza. Çeviren Ergin Altay, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2019. |
| İSNAD | Dostoyevski, Fyodor. Suç ve Ceza. çev. Ergin Altay. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2019. |
Dikkat edin: APA yazarın adını baş harfle (F.) ve yılı hemen başa alırken, MLA açık adı (Fyodor) yazar ve yılı sona koyar; İSNAD ise yayın yerini (İstanbul) yeniden ekler. Metin içi karşılıkları da farklıdır: APA'da (Dostoyevski, 2019, s. 42), MLA'da (Dostoyevski 42), İSNAD'da dipnotta tam künye verilir.
Hangi stili kullanacağımı nasıl öğrenirim?
- Yazım kılavuzuna bakın. Bölüm/enstitü web sitesinde "tez yazım kılavuzu" çoğunlukla stili açıkça belirtir.
- Danışmanınıza sorun. Kılavuz belirsizse en güvenli yol budur; tercih danışmandan danışmana değişebilir.
- Dergiye bakın. Makale gönderiyorsanız derginin "yazarlara bilgi" sayfası istenen stili ve sürümü verir.
- Tek stile sadık kalın. Seçtikten sonra metin içi atıf ve kaynakçayı baştan sona aynı sistemle yazın; stil karıştırmak en sık eleştirilen biçim hatasıdır.
Doğru stili belirledikten sonra künyeleri tek tek yazmak yerine kaynakça oluşturucuyu kullanabilir; ayrıntılı APA örnekleri için de APA 7 kaynakça rehberimize bakabilirsiniz.